Zobacz, posłuchaj, uszyj

25 marca 2026

godz. 17:00–18:30 – warsztaty krawieckie „Uszyj pluszaka dla zwierzaka!”
godz. 18:30 – wernisaż wystawy  i rozmowa.

Tematem spotkania będzie Raja, jej codzienność oraz historia jej twórczości. Porozmawiamy także o życiu orangutanów w środowisku naturalnym i o problemach, z jakimi się mierzą. Podejmiemy również temat destrukcyjnego wpływu człowieka — od wyzysku na dużą skalę po indywidualne nawyki zakupowe. Zastanowimy się, jak działać na korzyść orangutanów: jakich produktów lepiej unikać, jakie organizacje warto wspierać oraz jakie akcje i programy przeciwdziałają negatywnym zjawiskom.
Podczas wernisażu odbędzie się rozmowa z przedstawicielami Gdańskiego Ogrodu Zoologicznego – Michałem Krause i Pawłem Ciesielskim.

Wystawę można obejrzeć od 26 marca do 8 maja 2026

O wystawie

„Zanim zostaną tylko obrazy” to spotkanie z twórczością Rai – starszej orangutanicy z Gdańskiego Ogrodu Zoologicznego. Jej rysunki powstają wtedy, kiedy sama ma na to ochotę i w jej własnym tempie. Widać w nich gęste linie, zygzaki, powtórzenia oraz napięcie między
ruchem a zatrzymaniem. To nie „ładne obrazki”, ale ślad obecności: decyzji, energii, działania.

Wystawa nie ma wyłącznie zachwycać. Ma też poruszać i wytrącać z wygody. Przypomina, jak mocno przywykliśmy myśleć, że to człowiek jest jedynym twórcą kultury i jedynym autorem znaczeń. Przy tych pracach pytanie o granice sztuki przestaje być teorią. Robi się osobiste: czy potrafimy uznać sprawczość innego gatunku, nie traktując jej jak ciekawostki? I czy granice, które stawiamy
wokół sztuki, kultury i „podmiotowości”, są naprawdę naturalne — czy po prostu wygodne?

Tytuł wystawy ma też wymiar etyczny i ekologiczny. Przypomina o kosztach naszego stylu życia: o tropikalnych lasach zamienianych w plantacje, o gatunkach tracących dom, o bioróżnorodności, która znika każdego dnia. To zaproszenie do odpowiedzialności — nie głośnej i deklaratywnej, tylko codziennej: w wyborach, nawykach, małych decyzjach.

To opowieść o kruchości, współistnieniu i o tym, że nie jesteśmy tu sami.

Warsztaty towarzyszące

„Uszyj pluszaka dla zwierzaka!”

25 marca 2026 (środa), 17:00–18:30

Wystawie towarzyszą warsztaty krawieckie przygotowane z myślą o podopiecznych Gdańskiego Ogrodu Zoologicznego. Szyjemy z materiałów bezpiecznych i odpowiednich dla zwierząt. Podczas zajęć uczestnicy poznają podstawowe i wzmacniające ściegi ręczne (m.in. za igłą, dziergany, kryty), a następnie wykonają elementy wspierające dobrostan zwierząt. Zapraszamy osoby początkujące oraz te, które już szyją. Prosiny aby dzieci uczestniczyły z opiekunem_ką — będziemy używać igieł.

Udział bezpłatny, liczba miejsc ograniczona — zapisy przez FORMULARZ

Prowadzenie: Justyna Więcław – instruktorka i artystka tworząca w duchu ekologicznej
odpowiedzialności.

Biogram Rai

Raja to samica orangutana (Pongo sp.), od lat jedna z najbardziej rozpoznawalnych mieszkanek Gdańskiego Ogrodu Zoologicznego. Urodziła się 18 stycznia 1972 roku w ogrodzie zoologicznym w Rostocku. Do Gdańska trafiła w 2000 roku wraz ze swoim synem Ronem. Obecnie mieszka z samcem Albertem; należą do najstarszych orangutanów żyjących w europejskich ogrodach zoologicznych. Raja jest uważna i spokojna, a zarazem wyraźnie zaznacza swoją autonomię. Rysuje wtedy, gdy sama tego chce. Jej prace – budowane z gęstych linii, zygzaków i powtórzeń – są efektem skupienia i konsekwentnego działania. W 2025 roku Raja obchodziła 53. urodziny. W naturze orangutany żyją zwykle 35–40 lat.

Na świecie występują trzy gatunki orangutanów: borneański (Pongo pygmaeus), sumatrzański (Pongo abelii) i tapanuli (Pongo tapanuliensis). Wszystkie są skrajnie zagrożone wyginięciem z powodu wylesiania i utraty siedlisk.

Raja pełni dziś rolę ambasadorki swojego gatunku – przypomina o odpowiedzialności człowieka wobec ginących ekosystemów.

Dostępność

• sala, w której odbędzie się wydarzenie, jest dostępna architektonicznie dla osób z alternatywną motoryką,
• brak toalety dostosowanej do potrzeb osób z niepełnosprawnościami,
• brak rozwiązań wspierających osoby z niepełnosprawnością sensoryczną.