Przywracamy pamięć o Przybyszewskiej

Pierwszy w historii Festiwal Stanisławy Przybyszewskiej to cykl wydarzeń kulturalnych inspirowanych życiem i twórczością autorki Sprawy Dantona. Tytuł festiwalu – Resurgam (z łaciny: „zmartwychwstanę”) – podkreśla potrzebę przywrócenia pamięci o Przybyszewskiej w Gdańsku, szczególnie w okrągłą rocznicę śmierci pisarki (14.08.1935). To właśnie tutaj Przybyszewska spędziła ostatnie 12 lat życia, świadomie wybierając to miasto jako miejsce swojej intensywnej pracy twórczej. Organizatorem wydarzenia jest Gdański Archipelag Kultury, a partnerami projektu są Polska Akademia Nauk Biblioteka Gdańska oraz Parafia Podwyższenia Krzyża Św. w Gdańsku-Chełmie.

Program festiwalu

Warsztaty performatywno-taneczne

Kiedy: 15.09–25.09.2025 (wybrane dni), godz. 18.00
Gdzie: Plama GAK na Zaspie, ul. Pilotów 11

Cykl spotkań choreograficznych dla młodzieży i młodych dorosłych. Inspiracją dla działań jest postać bohaterki Festiwalu. Warsztaty prowadzą Katarzyna Pastuszak i Nat Chylińska. Udział bezpłatny, obowiązują zapisy (liczba miejsc ograniczona). Warsztaty otwarte także dla osób z alternatywną motoryką.

Zapisz się przez FORMULARZ 

Regulamin warsztatów performatywnych

Prowadzące:

Katarzyna Pastuszak – tancerka, performerka, choreografka i dyrektorka artystyczna Amareya Theatre & Guests. Adiunktka w Zakładzie Badań nad Sztukami Performatywnymi w Instytucie Anglistyki i Amerykanistyki na Uniwersytecie Gdańskim. Podejmując działania artystyczne, porusza się głównie w obszarze nowej choreografii i teatru fizycznego, łącząc poszukiwania ruchowe z aktualnymi nurtami myśli humanistycznej. Projekty zrealizowane w tej dziedzinie: „Re:fungia – fungi score” (2022), „Instabilités naturelles” (wraz z Nat Chylińską i stowarzyszeniem Sonnets Trois Fois z Francji, 2023), „Mapping Bodies, Landscapes, Relations” (2023), „Loop_Current” (performans w reż. Mai Ciarrocchi, 2024), „Spore Fantasy (sf)” (projekt realizowany w ramach Stypendium Kulturalnego Miasta Gdańsk, 2024).

Nat Chylińska – osoba artystyczna, której głównym obszarem działań jest performans i praktyki somatyczne. Porusza się między pracą (z) ciałem/ruchem, tekstem, materiałem dźwiękowym i wizualnym. Jej praktyka wynika z dążenia do pogłębiania świadomości związków ciała ludzkiego i środowiska, a także z zainteresowań teoretycznych, m.in.: posthumanizmem, teorią queeru, ekofeminizmem. Projekty zrealizowane w tej dziedzinie: „Instabilités naturelles” (wraz z Katarzyną Pastuszak i Stowarzyszeniem Sonnets Trois Fois z Francji, 2023), „Mapping Bodies, Landscapes, Relations” (2023), „Loop_Current” (performans w reż. Mai Ciarrocchi, 2024), „Spore Fantasy (sf)” (Chylińska/Pastuszak, 2024).

Barak, rewolucja, dramat. Gdańskie lata Stanisławy Przybyszewskiej – wystawa plenerowa

Kiedy: 25.09-24.10.2025
Gdzie: Polska Akademia  Nauk Biblioteka Gdańska, ul. Wałowa 24 | Śródmieście

Ekspozycja czasowa przygotowana wspólnie przez Gdański Archipelag Kultury oraz Polską Akademię Nauk Bibliotekę Gdańską.
Uroczyste otwarcie wystawy: 25.09 (czwartek), godz. 14.00.  
Kuratorki wystawy: dr Dagmara Binkowska (PAN BG) oraz Anna Sadowska (GAK). Na naszej stronie dostępny jest audioprzewodnik po wystawie oraz materiały w ETR.

Regulamin wystawy plenerowej 

Oprowadzanie po wystawie

W trakcie trwania wystawy odbędą się oprowadzania po ekspozycji (jedno z spotkań prowadzone będzie wyłącznie w Polskim Języku Migowym):

Terminy: 03.10 (godz. 16.00), 12.10 (godz. 12.00), 19.10 (godz. 12.00), 20.10 (godz. 16.00). Na oprowadzania wstęp bezpłatny, bez zapisów.

Spacery poprowadzą: Anna Sadowska, Dagmara Binkowska oraz Tomasz Świderski (PJM)

Prowadzące i prowadzący:

Dagmara Binkowska – doktor nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa, starsza kustosz dyplomowana w PAN Bibliotece Gdańskiej, zajmująca się drukami XIX i pierwszej połowy XX wieku. Inicjatorka projektu wydania drukiem niepublikowanych wcześniej utworów Stanisławy Przybyszewskiej, redaktorka „Cyrografu na własnej skórze” i „Asymptot”. Miłośniczka „długiego wieku dziewiętnastego”, od Rewolucji Francuskiej do I wojny światowej, badaczka historii kobiet.

Anna Sadowska – historyczka sztuki, licencjonowana przewodniczka po Trójmieście, autorka tras i projektów herstorycznych. Oprowadza po autorskich trasach śladami kobiet z Gdańska i Pomorza. Inicjatorka spacerów po Gdańsku śladami Stanisławy Przybyszewskiej odbywających się w Gdańsku od 2015 roku. Pomysłodawczyni i organizatorka nadania w 2015 roku gdańskiemu tramwajowi imienia dramatopisarki. Kierowniczka Działu Projektów Społecznych w Gdańskim Archipelagu Kultury.

Tomasz Świderski – prezes zarządu Fundacji Surdus Historicus. Głuchy od urodzenia. Założyciel Instytutu Historii Głuchych „Surdus Historicusˮ oraz nauczyciel historii w Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Głuchych w Warszawie. Z powołania i wykształcenia historyk, genealog i archiwista. Inicjator stworzenia nowej dziedziny nauki: historia Głuchych w Polsce. Prelegent różnych konferencji w Polsce i na polu międzynarodowym. Autor wielu artykułów z zakresu historii Głuchych i genealogii. Członek Zarządu międzynarodowej organizacji „Deaf History International” w latach 2012-2015.

Pokaz finałowy warsztatów choreograficznych

Kiedy: 26.09.2025 (piątek), godz. 17.00
Gdzie: ogród pocmentarny przy Parafii Podwyższenia Krzyża Świętego, ul. Wronki 1 | Chełm

Pokaz finałowy warsztatów choreograficznych, prowadzonych przez Katarzynę Pastuszak i Natalię Chylińską. Spektakl o charakterze site-specific – odbywa się w miejscu prawdopodobnego pochówku bohaterki Festiwalu. Autorką muzyki do spektaklu jest Joanna Duda. Udział w wydarzeniu jest bezpłatny, bez zapisów. Pokaz dostępny dla osób z alternatywną motoryką.

Regulammin spektaklu 

Warsztaty z performatywnego czytania tekstów Stanisławy Przybyszewskiej

Kiedy: 27.09.2025 (sobota), godz. 11.00
Gdzie: Stacja Orunia GAK, ul. Dworcowa 9 | Orunia

Spotkanie czytelnicze wokół wybranych tekstów bohaterki Festiwalu. Warsztat prowadzi Barbara Piórkowska. Udział w spotkaniu jest bezpłatny, obowiązują zapisy, liczba miejsc ograniczona. Zapisz się przez FORMULARZ 

Prowadząca:
Barbara Piórkowska – pisarka, poetka, felietonistka portalu miastoliteratury.com, kierowniczka literacka Teatru Gdynia Główna. Autorka powieści „Szklanka na pająki” (2010/2018), esejów o przestrzeni miasta „Utkanki” (2014), powieści „Kraboszki” (2020) i „Gaja. Historia prawdziwa” (2023) oraz czterech tomów poetyckich, w tym ostatniego pt. „Syberia” (2016). Absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Gdańskim. Współtwórczyni show poetyckich i literacko-obrzędowych (ostatnio „Dziady. Rytuał literacki” 2023). W 2022 roku według „Kraboszek” powstał spektakl „Rodzanice” (Teatr Gdynia Główna, Akademia Głosów Tradycji, reż. Ewa Ignaczak). Nominowana do Nagrody Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury „Splendor Gedanensis” za rok 2010. Laureatka Nagrody Gdańskich Bibliotekarzy „Pro Libro Legendo” za rok 2010, zdobywczyni I nagrody w Konkursie Literatury Pomorskiej i Kaszubskiej 2021 Costerina
(kategoria proza). Trenerka warsztatów twórczego pisania. Prowadzi spacery zielarsko- i roślinno-literackie oraz z twórczym pisaniem, a także profil na FB Dzika Litera. Tworzy autorskie formy pracy ze stresem poprzez pisanie.

Regulamin warsztatów z czytania tekstów Przybyszewskiej 

Ukojeniowe warsztaty dźwiękowe dla młodzieży i dorosłych

Kiedy: 27.09.2025 (sobota) oraz 28.09.2025 (niedziela), g. 11.00
Gdzie: Stacja Orunia GAK, ul. Dworcowa 9 | Orunia

Dwudniowy cykl warsztatów prowadzonych przez Magdalenę Świerczyńską-Dolot. Na spotkaniach uczestnicy/uczestniczki wspólnie odkryją kojące dźwięki otaczającego nas świata. Wykorzystując technikę field recordingu będą rejestrować dźwięki natury i otoczenia. Inspiracją do zajęć jest bohaterka Festiwalu, wyjątkowo wrażliwa na głośne, intensywne i nieprzyjemne dźwięki – co wiemy m.in. z jej listów.
Udział w warsztatach jest bezpłatny, obowiązują zapisy, liczba miejsc ograniczona.  Zapisz się przez FORMULARZ

Prowadząca:
Magdalena Świerczyńska-Dolot – kociewianka, mieszkająca w Gdańsku. Z radiem i dźwiękiem związana od kilkunastu lat. Szefowa Redakcji Reportażu Radia 357. Wcześniej pracowała w Polskim Radiu. Uwielbia opowiadać dźwiękiem ludzkie historie. Oprócz reportaży tworzy też audio przewodniki i podcasty. Laureatka Stypendium im. Jacka Stwory, nominowana do Prix Europa, Grand Press, nagrodzona Prix Bohemia (wraz z Katarzyną Michalak) za projekt www.nieslysze.pl. Prowadzi zajęcia w przedszkolach i szkołach z uważnego słuchania.

Regulamin warsztatów ukojeniowych 

Warsztaty edukacyjno-artystyczne

Kiedy: 28.09.2025 (niedziela), godz. 11.00
Gdzie: Stacja Orunia GAK, ul. Dworcowa 9 | Orunia

Warsztaty z wykorzystaniem zmywalnych tatuaży, na podstawie zachowanych grafik bohaterki Festiwalu. Zajęcia będą tłumaczone na Polski Język Migowy. Warsztaty prowadzi Gabriela Trepanowska. Udział bezpłatny, obowiązują zapisy, liczba miejsc ograniczona. Zapisz się przez FORMULARZ

Zaproszenie w PJM

Prowadząca:
Gabriela Trepanowska – historyczka sztuki, edukatorka kulturalna. Jako 'dziewczyna z obrazem’ na Instagramie pokazuje, że sztuka może być inspirująca, zaskakująca i dostępna dla każdego, a przede wszystkim zrozumiała! Prowadzi kreatywne warsztaty, gdzie sztuka odkrywana jest przez emocje, zabawę i działanie. Jej celem jest otwieranie drzwi do sztuki każdemu, nawet tym, którzy uciekają na myśl o nudnych wykładach.

Regulamin warsztatów edukacyjno-artystycznych 

Seanse filmowe

Kiedy:  

• 27.09.2025 (sobota), godz. 18.00 – Portier z hotelu Atlantic, (reż. F. Lang);
• 28.09.2025 (niedziela), godz. 18.00 – Szpiedzy (reż. F.W. Murnau)

Gdzie: Winda GAK, ul. Racławicka 17 (wejście od ul. Klonowicza)| Wrzeszcz Dolny

Seanse filmowe, prezentujące dzieła z nurtu niemieckiego ekspresjonizmu – te, które na pewno w gdańskich kinach oglądała bohaterka Festiwalu. Pokazom towarzyszy prelekcja oraz dyskusja z udziałem publiczności. Spotkania poprowadzi Julia Gierczak. Wstęp bezpłatny, bez zapisów.

Prelegentka:
Julia Gierczak – polonistka i filmoznawczyni. Autorka tekstów dotyczących kina, sztuki współczesnej i kwestii społecznych, publikowanych w pracach zbiorowych, czasopismach i periodykach (m.in. „Ekranach”, „Kwartalniku Artystycznym Bliza”). Przez 10 lat członkini redakcji czasopisma naukowego „Panoptikum” dotyczącego kultury audiowizualnej. Prowadziła w ramach studiów doktoranckich autorskie zajęcia dotyczące analizy dzieła filmowego, wprowadzenia do wiedzy o filmie i fakultety filmoznawcze dla studentów filologii polskiej, wiedzy o teatrze i kulturoznawstwa na Uniwersytecie Gdańskim. Pomysłodawczyni, koordynatorka i prowadząca spotkania w ramach licznych projektów kulturalnych, społecznych i edukacyjnych, w tym „Places out of Space” w Instytucie Sztuki Wyspa, „Morze Kina Zaangażowanego” w Świetlicy Krytyki Politycznej w Trójmieście, warsztatów dla młodzieży oraz prelekcji i dyskusji po filmach m.in. w Społecznym Liceum Ogólnokształcącym w Lęborku, Stowarzyszeniu na Rzecz Osób LGBT Tolerado, Kinie Kameralnym Cafe w Gdańsku.

Uroczyste podsumowanie projektu

Kiedy: 25.10.2025 (sobota), godz. 16.00
Gdzie: Scena Muzyczna GAK, ul. Nowiny 2b | Orunia

Podsumowanie projektu – dla tych wszystkich, którzy uczestniczyli w festiwalowych wydarzeniach , jak i dla tych, którzy na nie zdążyli. Podczas spotkania podzielimy się wrażeniami, poświętujemy i zbierzemy pomysły na kolejne edycje. Wstęp bezpłatny, bez zapisów.

Przyjazna strona nauki

Jesienią powracają spotkania w ramach cyklu „Nauka blisko nas”, które w prosty sposób przybliżają złożone tematy mające bezpośredni wpływ na nasze codzienne życie, decyzje i dobrostan, odwołują się też do społecznych kontrowersji i pomagają walczyć z niezrozumieniem i stereotypami.

Format spotkań

Każde spotkanie składa się z krótkiej prelekcji, która w przystępny sposób tłumaczy skomplikowane naukowe zagadnienia oraz dyskusji, w której uczestnicy_czki mogą dzielić się swoimi poglądami, doświadczeniami i refleksjami na temat omawianych problemów.

Nauka w codziennym życiu

Cykl „Nauka blisko nas” ma za zadanie pokazać, że nauka nie jest oderwana od codziennego życia, lecz stanowi jego integralną część – wpływa na nasze decyzje, kształtuje naszą przyszłość i pomaga lepiej rozumieć otaczający świat.

Dla ciekawych świata

Spotkania są skierowane do wszystkich osób dorosłych, które chcą lepiej zrozumieć otaczający ich świat, interesują się aktualnymi wyzwaniami społecznymi, środowiskowymi i technologicznymi, a także tych, którzy szukają rzetelnych, naukowych odpowiedzi na nurtujące ich pytania. To doskonała okazja, aby w swobodnej atmosferze zgłębić tematykę, która często bywa przedstawiana w sposób zbyt skomplikowany lub niejasny w mediach czy publikacjach naukowych.

Harmonogram spotkań

24.09.2025, godz. 18:00 

• „Leon XIV – jednak zwrot na prawo?”
  Wykład Arkadiusza Stempina – historyka, politologa, profesora nadzwyczajnego Uczelni Korczaka – Akademii Nauk Stosowanych w Warszawie.

06.10.2025, godz. 18:00 

• „Tożsamość płciowa – wystąpił błąd, proszę zaktualizować dane”
  Prelekcja Alana Dombrowskiego – psychologa, kierownika Ośrodka Interwencji Kryzysowej, osoby z doświadczeniem transpłciowości

17.11.2025, godz. 18:00 

• „Zaufaj faktom, sprawdź metodę – nauka od kuchni”
  Wykład Łukasza Remisiewicza – socjologa, adiunkta w Zakładzie Teorii Socjologicznej i Metodologii Badań Społecznych Uniwersytetu Gdańskiego.

12.12.2025, godz. 18:00 

• „Testosteron jako bohater popkultury”
  Wykład Wojciecha Orlińskiego – pisarza, publicysty i nauczyciela chemii

Wstęp bezpłatny

Regulamin

14 października, o godzinie 18:00 w naszym domu kultury odbędzie się kolejne spotkanie Migającego Klubu Filmowego – inicjatywy stworzonej w odpowiedzi na potrzeby środowiska osób G/głuchych.

Kliknij – Zaprosznie w PJM

Film wieczoru: „Silent Twins” w reżyserii Agnieszki Smoczyńskiej

Pokazywany premierowo na festiwalu w Cannes „Silent Twins” to najnowszy film Agnieszki Smoczyńskiej, twórczyni „Córek dancingu”
i „Fugi”. Jedna z najoryginalniejszych polskich reżyserek, która o tym, co w nas dzikie i nieokiełznane opowiada z lekkością tanecznych kroków, także w swoim anglojęzycznym debiucie daje popis nieskrępowanej wyobraźni.

Tym razem są to bliźniaczki z Walii: June i Jennifer Gibbons, które przestają komunikować się ze światem. Od ponurej prowincji, która czarnym dziewczynkom ma do zaoferowania głównie upokorzenia, „milczące bliźniaczki” uciekają w eksplodujące neonowymi kolorami, oprószone słonecznym blaskiem fantazje o pisarskiej sławie, romantycznej miłości i basenach pełnych Pepsi-Coli. Aktorki tworzą przejmujące role dziewczyn, które nie mogą żyć ani bez siebie, ani razem, i których nastoletni bunt wymknął się spod kontroli. Film Smoczyńskiej można odczytywać jako studium toksycznej więzi, artystycznego geniuszu czy kobiecego buntu. Może to opowieść o ucieczce od rasistowskiego społeczeństwa, a może ballada o niemożliwej miłości?

Film od lat 15, czas trwania: 147 min

[opis dystrybutora Gutek Film]

Dyskusja w PJM

Po seansie odbędzie się romozmowa w Polskim Języku Migowym, którą poprowadzi Honorata Dzidowska-Rostkowska – Głucha miłośniczka kina.
Spotkanie jest otwarte także dla osób słyszących, które chcą poznać perspektywę Głuchych i wziąć udział w rozmowie o filmie.
Całość będzie tłumaczona na PJM, więc każdy, niezależnie od tego, czy zna PJM, czy nie zna, będzie mógł swobodnie włączyć się w dyskusję.

Co zapewniamy?

• film z tłumaczeniem PJM i napisami
• tłumacza/ tłumaczkę PJM
• pętlę indukcyjną dla osób niedosłyszących noszących aparaty słuchowe
• przyjazną atmosferę – nie zabraknie też kawy, herbaty, popcornu i oczywiście – dobrej rozmowy!
• zadbamy o to, aby każdy uczestnik czuł się komfortowo i mógł w pełni cieszyć się filmem i dyskusją.

Bilety i szczegóły

Bilet wstępu kosztuje tylko 5 zł do kupienia na Bilety24.pl lub w kasie przed seansem

Migający Klub Filmowy to doskonała okazja, by poznać kino w Polskim Języku Migowym, spotkać się z innymi miłośnikami kina i wziąć udział w interesującej dyskusji.

Dołącz do nas i zanurz się w świat kina. To pierwszy taki klub w Gdańsku!

Podróż do Norwegii przy filiżance herbaty

Jesienią zapraszamy na podróż w głąb Skandynawii – do krainy fiordów, zorzy polarnej i opowieści o trollach. Cykl „O kulturach przy herbacie: Norwegia” to spotkania, podczas których przy filiżance herbaty poznamy niezwykły świat norweskich mitów, literatury, sztuki i codziennych zwyczajów. To unikalna seria czterech wykładów poświęconych różnym aspektom kultury norweskiej – od kryminałów po świąteczne tradycje.

Program cyklu

21 października 2025, godz. 18:30–19:45
Na tropie zbrodni – tajemnice norweskich kryminałów
Spotkanie poświęcone literackim fenomenom północy. Jak powstał norweski styl kryminału, kto go rozsławił i dlaczego na całym świecie wciąż fascynuje czytelniczki i czytelników?

25 listopada 2025, godz. 18:30–19:45
Mity i baśnie skandynawskie – opowieści z Północy
Podróż w świat dawnych wierzeń i legend – pełnych magii, natury i nordyckich bogów.

16 grudnia 2025, godz. 18:30–20:30
Świąteczne tradycje Norwegii – poznaj i zrób tradycyjną ozdobę na Jul
Wykład połączony z warsztatami twórczymi. Dowiemy się, jak Norwegowie obchodzą Boże Narodzenie, i wykonamy własnoręcznie ozdobę świąteczną. Uwaga! liczba miejsc na warsztaty jest ograniczona.

20 stycznia 2026, godz. 18:30–19:45
Norwegia jak z obrazka – film, malarstwo i fotografia
O norweskim spojrzeniu na krajobraz, sztukę i codzienność – od Edvarda Muncha po współczesne kino.

Organizacja i zapisy

Wstęp wolny. Zapisy przez formularz: https://forms.office.com/e/nCy5JNihS4

Noc Grozy – po raz czwarty!

Osoby, które nie będą bały się przyjść 24 października do Windy, będą miały okazję obejrzeć trzy filmy starannie wybrane z katalogu absolutnej klasyki kina grozy. To produkcje z różnych dekad, które pokazują różne oblicza horroru.

Seanse poprzedzi wprowadzenie Sebastiana Jakuba Konefała – filmoznawcy, profesora Uniwersytetu Gdańskiego.

Program

Upiór w operze
reż. Rupert Julian, Edward Sedgwick, 1925 | 93 min.
Absolutny klasyk wczesnego kina grozy, który w tym roku obchodzi setne urodziny. W tytułowej roli wystąpił Lon Chaney, nazywany „aktorem o tysiącu twarzy”. To ekranizacja powieści Gastona Leroux, w której Eryk – oszpecony geniusz muzyczny – ukrywa się w podziemiach Paryskiej Opery. Upiór zakochuje się w młodej śpiewaczce i postanawia uczynić z niej nową gwiazdę sceny.

Dziecko Rosemary
reż. Roman Polański, 1968 | 136 min.
Jeden z najsłynniejszych horrorów w historii kina, uważany zarówno za pionierski film okultystyczny, jak i przejmujący portret kobiety uwięzionej w sieci społecznych i kulturowych oczekiwań. Rosemary i Guy – młode małżeństwo – wprowadzają się do eleganckiego apartamentu na Manhattanie. Wkrótce Rosemary zachodzi w ciążę, ale jej życie zaczyna zmieniać się w koszmar. Z każdym dniem bohaterka coraz mocniej podejrzewa, że sąsiedzi, a nawet jej własny mąż, są członkami satanistycznego kultu.

Teksańska masakra piłą mechaniczną
reż. Tobe Hooper, 1974 | 83 min.
Film, który zrewolucjonizował kino grozy i na stałe zapisał się w historii kultury popularnej. Grupa przyjaciół wybiera się na teksańską prowincję, by odwiedzić grób dziadka jednego z nich. Po drodze trafiają na stary dom, w którym mieszka rodzina morderców. To dzieło Tobe’a Hoopera – brutalne, przełomowe i szokujące – zmieniło sposób, w jaki kino zaczęło opowiadać o strachu. Teraz, po pięćdziesięciu latach od premiery, film powraca na ekrany w zremasterowanej wersji 4K.

Informacje praktyczne

• data: 24 października 2025
• godzina: 19:00
• Wstęp: bezpłatny, obowiązują zapisy przez FORMULARZ